Rosanne Hertzberger met de PVV

Rosanne Hertzberger met de PVV

Gelezen: Column Rosanne Hertzberger in NRC 22 januari 2026

Op 8 januari 2026 publiceerde NRC haar column onder de kop “Nederland zal als allerlaatste afscheid nemen van de oude wereld”. Daarin: “Zijn opvolgers bij VVD, D66 en CDA zitten al klaar aan de formatietafel om die lange Nederlandse pragmatische traditie van ruggengraatloosheid voort te zetten.”

Ik gaf daarop als commentaar op LinkedIn: “Zo spreekt ze van “lange Nederlandse pragmatische traditie van ruggengraatloosheid”. Waar was haar ruggengraat toen ze ging meedoen in de regering-Wilders? Iets met splinter en balk?”

In haar column van 22 januari on derde kop “NSC en de staatsrechtelijke modderpoel” gaat Hertzberger daar (impliciet) op in. Ze bekent, nog wat omfloerst, dat ze fout zat en inderdaad gebrek aan ruggengraat toonde, met name met de wetgeving over strafbaarstelling van illegaliteit:

“Daar was ik zelf mede voor verantwoordelijk. Als Kamerlid voor Nieuw Sociaal Contract heb ik ook ingestemd met het kabinet-Schoof. NSC was tegen de strafbaarstelling illegaliteit en zo stond het ook in het Hoofdlijnenakkoord. Maar dat bleken slechts woordjes.

Ondertussen kwamen dankzij ons partijen en bewindspersonen aan de macht met een ronduit gevaarlijke ideologie. NSC probeerde dat met teksten als die in de rechtsstatelijke basislijn te beteugelen. Maar het was roekeloos. Het probleem zat in de geest, niet in de letter.”

Ze stapte uit de fractie, keerde terug, probeert wat goed te parten, maar onder de streep: “Hoe kon dat gebeuren? Hoe kon een partij met ogenschijnlijke nobele doelen en goede mensen zo mislukken?”

NSC, goede mensen…

Volkskrant heeft moeite met ongelijk bekennen na schrobbering

Volkskrant heeft moeite met ongelijk bekennen na schrobbering

Het zegt iets over corrumperende macht van een redactie: terechtgewezen worden en schaamteloos alsnog je gelijk proberen te halen. De hoofdredactie probeert te redden wat er te redden valt.

Gelezen: Netkwesties, 21 december 2025

De Volkskrant wordt berispt voor anonieme beschuldigingen aan het adres van Birgit Donker, de voormalige directeur van het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam, zo blijkt uit een Oordeel Raad voor de Journalistiek van 16 december.

Redacteur Michiel Kruijt beschreef Donkers leiderschap in de termen “’giftige werkomgeving…angstcultuur…onveilige werksfeer…schrikbewind…toxisch management…narcistisch”, op grond van voornamelijk anonieme bronnen.

Het leunen op anonieme bronnen gebeurt veelal te eenvoudig. Lafheid en onterecht angst liggen eraan ten grondslag. Zodra mensen de toezegging hebben dat ze anoniem kunnen beschuldigen, gebruiken ze veel gemakkelijker krachtige termen.

De Raad voor de Journalistiek, samengevat: “De berichtgeving ten aanzien van die diskwalificaties is niet-controleerbaar en tendentieus.” De hoofdredactie van de Volkskrant, , adjunct-hoofdredacteur Anniek Kranenberg, heeft bepaald moeite met ongelijk bekennen. Eerst in de Volkskrant 19 van december 2025 (papier, online niet terug te vinden!): “De hoofdredactie onderschrijft dat de verantwoording uitgebreider had gemoeten…”

Echter, vervolgd met “…en voegt daarom op dit punt graag het volgende toe: deze bronnen willen niet alleen anoniem blijven omdat zij vrezen voor hun carrière, maar ook voor een zogeheten ‘klokkenluidersstigma’ (angst voor sociale uitsluiting, omdat iemand die zijn mond opendoet wordt gezien als ‘verklikker’). Het wereldje van fotomusea in Nederland is klein; iedereen kent elkaar. Het beschrijven van bepaalde kenmerken van een bron of situaties die een bron heeft meegemaakt, kan leiden tot identificatie van die bronnen. De hoofdredactie kent hun namen en heeft destijds bij elke bron afgewogen of anonimiteit gerechtvaardigd is.”

Zie verder het artikel op Netkwesties.

Patricia Veldhuis en Hugo Logtenberg

Patricia Veldhuis en Hugo Logtenberg

Onder druk van de NRC Ombudsman ten langen leste toegeven dat de berichtgeving die de net benoemde informateur Hans Wijers vloerde met valse methoden tot stand kwam.

Gelezen: Leugens.nl en NRC rectificatie 28 november 2025 en Volkskrant 28 november 2025

“Beste lezer,

Deze week zijn er nieuwe feiten bekend geworden over onze berichtgeving over informateur Hans Wijers. Na nader intern onderzoek moeten we constateren dat we bij het voorleggen van zijn vermeende uitspraken aan de heer Wijers, te weinig transparant en duidelijk zijn geweest over onze eigen precieze bevindingen. We wekten de indruk dat we meer bronnen hadden die Wijers „leugenaar” hoorden zeggen, dan we in werkelijkheid hadden.

Inmiddels heeft de Volkskrant meer bronnen gesproken die zeggen dat Wijers VVD-leider Dilan Yesilgöz niet een leugenaar heeft genoemd. Onze onderbouwing van het verwijt dat Wijers „leugenaar” zei, is daarmee niet houdbaar en daaruit volgt ook dat we niet meer volledig kunnen instaan voor onze berichtgeving over informateur Wijers.”

Correctie op het artikel van 13 november 2025

“NRC kan niet instaan voor de zorgvuldige totstandkoming van dit artikel. Er zijn inmiddels meer bronnen die iets anders zeggen dan onze bronnen over of de heer Wijers het woord „leugenaar” heeft gebruikt. Na nader intern onderzoek hebben we moeten constateren dat we bij het voorleggen van zijn vermeende uitspraken aan de heer Wijers, te weinig transparant en duidelijk zijn geweest over onze eigen precieze bevindingen.”

Correctie 28 november 2025 op het artikel van 14 november 2025

NRC kan niet instaan voor de zorgvuldige totstandkoming van dit artikel. De beschreven feiten kloppen, maar de aanleiding voor berichtgeving en de manier waarop wij bericht hebben voldoet niet aan onze journalistieke normen.

En specifiek:

“Correctie (26 november 2025 om 15.20 uur): In een eerdere versie van dit artikel stond dat het app-bericht aan „onder meer” Willem Sijthoff werd gestuurd. Dat is, zo toonde de NRC-Ombudsman, incorrect: het bericht ging aanvankelijk wel alleen naar hem, en werd daarna doorgestuurd.”

Op het artikel van 15 november 2025 van hoofdredacteur Patricia Veldhuis

NRC kan niet instaan voor de zorgvuldige totstandkoming van dit artikel. Er zijn inmiddels meer bronnen die iets anders zeggen dan onze bronnen over of de heer Wijers het woord „leugenaar” heeft gebruikt. Na nader intern onderzoek hebben we moeten constateren dat we bij het voorleggen van zijn vermeende uitspraken aan de heer Wijers, te weinig transparant en duidelijk zijn geweest over onze eigen precieze bevindingen.

En specifiek:

“Correctie (21 november 2025 om 19.45 uur): In een eerdere versie van dit artikel werd verwezen naar „veertien bronnen die iets anders zeggen” dan Eric Smit. Dat klopt niet en is verwijderd. Er stond ook dat „veertien van de aanwezigen de verschillende uitspraken van Wijers bevestigden”. Dat klopt niet: acht van de veertien bronnen die zijn gesproken en een video-opname bevestigden verschillende uitspraken van Wijers. Dat is aangepast.

NRC Ombudsman en hoofdredactie

NRC Ombudsman en hoofdredactie

De Ombudsman noemt namen bij tekortkomingen met de verslaggeving van verkiezingen en betrokken chefs beamen die. De hoofdredacteur stemt in. Zo kan het ook.

Gelezen: NRC Ombudsman en Nieuwsbrief hoofdredactie NRC, 2 november 2025

De dagbladen deden geweldig werk rond de verkiezingen, zoals NRC dat het land in trok om met 170 kiezers in zeven delen van Nederland te spreken. De Volkskrant volgt zwevende kiezers van alle partijen.

Toch ging het hier en daar fout. De nieuwe Ombudsman van NRC Herman Staal kwijt zich uitstekend van zijn taak, grossiert niet in smoezen, noemt man (m/v/x) en paard (m/v/x) en krijgt redacteuren en chefs zo ver dat ze hun tekortkomingen erkennen. Tenslotte zijn we mensen. Uit zijn laatste analyse:

1) Jan Willem de Keizer uit Leeuwarden schreef aan NRC: “Wat mij direct opviel, is dat de noordelijke provincies volledig buiten beschouwing zijn gelaten. Ik pleit ervoor om voortaan de stem van de bevolking in het noorden ook mee te nemen bij dit soort artikelen.”

Mark Lievisse Adriaanse, coördinator van het uitstekende onderzoek met de 170 kiezers, erkent met de Ombudsman dat het onjuist was dat “zo’n groot gebied leeg bleef op het bijbehorende kaartje van Nederland”.

2) “Pogingen tot onderzoeksjournalistiek om wel achter de schermen te kijken of meer te weten te komen over partijfinanciering of PVV-kandidaten leverden geen publicaties op. De Groene Amsterdammer en de Volkskrant deden dat beter en kwamen met onthullingen over de haatzaaiende AI-beelden die twee PVV-Kamerleden hebben verspreid. Onderzoekschef Wubby Luyendijk vindt het achteraf jammer dat de redactie geen energie heeft gestoken in een scherp verkiezingsonderzoek naar bijvoorbeeld de PVV.”

3) Van Simon van Teutum verschenen naar aanleiding van zijn kritische boek over de VVD negatieve artikelen over de partij bij NRC, met de kop: “Als liberaal heb je bij de VVD niets te zoeken.” Ombudsman: “Ik begreep de lezer wel die mailde dat NRC naar voorbeeld van Amerikaanse kranten maar gewoon een stemadvies moet geven. „Dan hoeft het niet meer verdekt via Simon van Teutem.” Chef opinie Wouter van Noort vindt achteraf dat voor het evenwicht een goed tegenstuk niet had misstaan.”

4) Ombudsman: “Waar er in de laatste twee weken goede stukken verschenen over de zorg, de arbeidsmarkt en de woningmarkt ontbrak het onderwijs. Een gestructureerde, inhoudelijke serie had dit kunnen ondervangen. Die verscheen wel in 2023. Deze keer helaas niet… de NRC-redactie koppelde de verkiezingen zelf ook te weinig aan het buitenland en defensie.”

Bezem

“En gelukkig zit zelfreflectie diep in ons dna: komende week komen we samen voor een ‘journalistiek gesprek’ over de verkiezingen om te evalueren en te leren”, schrijft hoofdredacteur Patricia Veldhuis.

Hoe diep die zelfreflectie in de NRC-cultuur zit, moet ieder zelf beoordelen, maar de wil is er om het beest van ongelijk in de bek te blikken.

Lucas Brouwers over Agrifacts

Lucas Brouwers over Agrifacts

Hoofdredactielid NRC was “niet precies genoeg en suggestief”. En zet dat recht, maar pas na het oordeel van de Ombudsman.

Lucas Brouwers is adjunct-hoofdredacteur van NRC en wetenschapsjournalist. In de Nieuwsbrief van de hoofdredactie van 17 september 2025 schrijft hij:

En dat brengt me bij een onjuiste formulering in de nieuwsbrief die ik op 17 augustus aan u schreef. Daarin schreef ik:

[..]Deze week werd bekend dat de Vlinderstichting een rapport over pesticiden offline heeft gehaald. Een agrarische lobbygroep had het rapport in het vizier. En na bedreigingen aan het thuisadres van een onderzoeker haalde de Vlinderstichting het rapport offline.

Een schrijver van Agrifacts meldde zich daarna. Ze vond de bewoording suggestief. Alsof publicatie door Agrifacts direct leidde tot de bedreiging. Zelf zag ik dat anders. Onze verslaggever had vastgesteld dat de bedreiging en publicatie op dezelfde dag plaatsvonden. De ophef rondom het rapport vond ik relevant, zonder te willen suggereren dat Agrifacts iets met de bedreiging te maken heeft.

De ombudsman van NRC boog zich over de kwestie en kwam tot een ander oordeel. Navraag leerde dat de bedreiging weliswaar plaatsvond op dezelfde dag als de publicatie, maar wel degelijk eerder plaatsvond. De formulering was daarmee niet precies genoeg en suggestief. Bovendien was het woord ‘vizier’ in combinatie met een bedreiging ongelukkig.”

Ook bij het artikel van Andreas Kouwenhoven is een correctie geplaatst: “Correctie (4 september, 2025): eerder kon de suggestie worden gelezen dat de doodsbedreiging zou volgen op de kritische publicatie van Agrifacts. Er werd echter gedreigd vóórdat Agrifacts publiceerde. Dat is aangepast.”